Yankee Harbour

woensdag 31 december
Aan de overkant van Half Moon Island ligt Yankee Harbour, zo genoemd omdat er veel Amerikaanse schepen kwamen. Yankee Harbour is een gletsjermeer, ontstaan doordat de gletsjer zich terugtrekt.

De ingang van de ‘haven’ wordt voor een groot deel afgesloten door een dijk van morenegruis dat de gletsjer door de eeuwen heen voor zich uit geduwd heeft. Nu de gletsjer aan het smelten is, verdwijnt het ijs, terwijl het gruis blijft liggen. De morenedijk loopt uiteraard onder water door, onzichtbaar voor ons, maar niet ongevaarlijk.

Volgens onze kaart uit 1987 (recent voor Antarcticaanse begrippen) zijn er vlak naast de doorgang twee plekken waar maar 1 vadem (1,8 meter) water staat. Te weinig voor onze diepgang van 2,65 meter. We zullen er exact tussendoor moeten.

Heinz blijft ijskoud. Zelfs wanneer we nog maar 1,6 meter onder de kiel hebben, stuurt hij het schip stoïcijns langs de ondiepten. Lijkt het. Maar als we het anker uitgegooid hebben en veilig vastliggen, bekent hij – wanneer niemand het kan horen – dat het best spannend was.

Later in de middag doen Heinz, maat Juul en ik een zodiactour naar de gletsjerwand. IJsbrokken die ervan afgebroken zijn drijven rond de rubberboot. De zon schijnt op de bergen aan de overkant. Tegen deze achtergrond lijkt de Anne-Margaretha maar een heel nietig scheepje.

We varen terug en klimmen vanuit de rubberboot weer aan boord. Maat Lars staat inmiddels in de keuken om het laatste diner van 2014 te bereiden. Greet heeft de oliebollen klaar. De champagne staat koud. Nog een paar uur en we kunnen het nieuwe jaar inluiden op een van de meest desolate plekken waar we ooit geweest zijn.

Roze bergen

maandag 29 december
Ineens zien we, na 66 uren Drake, in de verte een rare wolk voor ons. Hij is een beetje puntig. En opvallend stabiel. Hij lijkt niet op een bloemkool, een lens of schaapjes. Eerder op een berg.

Een paar uur later blijkt het inderdaad een berg te zijn. Onze eerste aanblik van Antarctica: groots, hoog (een kleine 1000 m), wit en koud. Het is een uur of 2 ’s middags, we hebben de Drake doorstaan. Het schip is nog heel, de zeilen ook. Het servies is ongeschonden. Wie ziek was krabbelt op.

We hebben de South Shetland eilanden bereikt, een reeks eilanden die voor het schiereiland van Antarctica ligt. Zodra we tussen de eilanden zijn, wordt de zee rustiger. Nog een paar uur en we kunnen voor anker. Iets waar sommigen al dagen naar uitkijken.

Ik kom om kwart voor twaalf ’s avonds in de stuurhut voor de laatste wacht van deze oversteek. Gasten Jeroen en Sylvia, die bij de wacht tot twaalf uur horen, zitten nog aan de thee. Hoe het gegaan is tot dan toe, vraag ik. “Prima hoor”, zegt Jeroen, die zich voor het eerst sinds Tweede Kerstdag weer een beetje goed voelt.

Ik draai me om en werp een blik naar buiten. Wauw! We varen langs een enorme bergketen. Besneeuwde rotsen en gletsjers wisselen elkaar af. Waar de zon boven de bergen uitkomt, kleurt de sneeuw roze en oranje.

Vijf minuten later komt gast Regine langslopen. Samen met Karl aus Bayern zit ze in mijn wacht. Wanneer ze de roze bergen ziet, drukt ze haar neus tegen het raam. “Wie schön!”, gilt Regine.

Het wordt druk in de stuurhut. Ook Karl is z’n bed uitgekomen voor de wacht. “Nah!”, klinkt het, zijn standaard uitroep wanneer hij iets hoort of ziet dat hij nauwelijks kan geloven. “Unglaublich. Must du mal schauen. So etwas habe ich noch nie gesehen.”

Ik stuur de oude wacht naar bed. De charme van de nachtwacht is dat het lekker rustig is, dus weg met die gasten. Wij varen verder langs de bergen en gletsjers. Waar de bergketen ophoudt, moeten we de bocht om. We zetten de radar bij om ijsbergen te spotten en de ingang naar onze ankerplek goed in te kunnen schatten.

Om half twee ’s nachts varen we de baai van Half Moon Island binnen. Een uiterst beschutte plek, in de vorm van een halve maan. De opening naar het oosten, de richting waaruit de wind het minst vaak waait.

Uiterst kalm dobberen we een rondje door de baai om te checken hoe diep het overal is. Zodra Heinz een geschikte plek gevonden heeft, gooi ik het anker uit en 70 meter ketting er achteraan. Het mag dan wel niet vaak voorkomen dat de wind hier vanuit het oosten naar binnen blaast, maar een paar meter (kilo’s) extra kan nooit kwaad.

Het is twee uur. Het schemert. Ik ga naar bed. Over een uurtje zal de zon weer hoger komen en de bergen opnieuw roze kleuren. Maar op dat tijdstip lig ik voor het eerst sinds een week te slapen.

An ordinary day …

vrijdag 26 december
130 miljoen m3 water. Een hoeveelheid waar je je geen voorstelling van kunt maken. Al dat water wordt langs ons schip geperst. Elke seconde weer. Het is de stroom van de Drake. Niet voor watjes.

Bij Kaap Hoorn jaagt de westenwind het water uit de Stille Oceaan richting de Atlantische, alsof het door een trechter wordt geperst. Venijnige, maar spectaculaire golven zijn het gevolg. En daar houd je van, of niet.

Sinds we uit Ushuaia vertrokken, op 24 december, zijn we met z’n vijftienen aan boord. Het is krapjes. Elf passen er rond de tafel in de salon. De rest schuift door naar de stuurhut. De wachten zijn ruim bedeeld. Vijf personen zijn er steeds beschikbaar om te sturen, te navigeren en aan touwtjes te trekken. Een luxe. Op papier.

In het echt moeten we het met anderhalve paardenkop doen. Van de 15 zijn er maar 3 die zich prima voelen: Heinz, ik en Karl aus Bayern. De rest hangt over de reling, ligt languit in de stuurhut of is ondergedoken in z’n bed. An ordinary day at the Drake.

Ik draai wisseldiensten: 10 minuten machinist (diesel in de dagtank pompen), 5 minuten IT’er (Heinz helpen die de weg kwijt is op z’n eigen computer), 15 minuten schoonmaker (toiletten schrobben en emmertjes met twijfelachtige inhoud over de reling kieperen), 20 minuten kok (laffe rijst voor de meesten, met wokgroenten voor Heinz en mij, niks voor Karl: “mann must nicht zu viel essen”). Tussen de bedrijven door steeds een paar minuten Zuster Clivia, afhankelijk van de behoeften van de patiënten.

Oh ja, en dan natuurlijk nog sturen, navigeren en uitkijk houden wanneer het mijn wacht is, de stormfok hijsen of neerlaten wanneer nodig, het logboek bijhouden, enzovoort. Maar dat lijkt op dit moment even bijzaak. Eerst de Drake verslaan.