Op walvisjacht

dinsdag 30 juni
We doen een rondje Pico. Pico is een van de grootste eilanden van de Azoren, genoemd naar de vulkaan die een groot deel van het eiland zwart heeft gekleurd. Maar het gaat ons niet om die vulkaan.

Aan de zuidkant van Pico werd tot in 1984 (geen tikfout) op walvissen gejaagd. Tegenwoordig gelukkig niet meer, maar die walvissen zijn wel de reden waarom wij nu rondom het eiland zeilen.

Rustig varen we rond. Verrekijker om de nek, camera binnen handbereik, walviswacht op de voorplecht. De wind en de motor doen hun werk en wij leunen achterover, sturen een beetje bij waar nodig en genieten.

In de 19e eeuw ging het er heel anders aan toe. De toenmalige walvisjagers gingen per roeiboot hun prooi achterna. Zodra er een potvis gespot werd vanuit de wachttorens aan de kust, roeiden ze er met een noodgang op af om ‘m aan hun harpoen te spietsen.

De potvissen leverden tonnen ‘traan’ dat gebruikt werd als lampolie. Het vlees was geschikt als veevoer, terwijl van de botten of tanden scrimshaws gemaakt werden: gegraveerde siervoorwerpen en sierraden. Maar het meest waardevolle aan de potvis was het was-achtige goedje dat in z’n enorme kop zit. Een ideaal smeermiddel en de basis voor waskaarsen.

Dit bijzondere goedje zorgt ervoor dat de kop van de potvis in de diepzee niet bezwijkt onder de enorme waterdruk en implodeert. Hoe dat precies werkt, is nog steeds niet helemaal duidelijk, ook wij zullen dat vandaag niet achterhalen. Maar hopelijk ontdekken we wel waar de potvissen zich schuilhouden.

“In the middle of …”

woensdag 24 juni 2015
Pak de atlas er maar bij. De Azoren, waar liggen die? Om precies te zijn: “in the middle of nowhere”. 739 mijl ten westen van Lissabon, 1264 mijl ten oosten van Amerika. Vaar je vanaf het eiland Faial pal naar het noorden, dan kom je als eerste Groenland tegen. Pal naar het zuiden stuit je na vele weken varen op Antarctica. Onderweg niks dan water. The middle of nowhere, dus.

Vanwege die (onmogelijke) ligging duurt het tot 1427 voordat de eilandengroep ontdekt wordt door de buren. Maar daarna vormt het al snel de perfecte uitvalsbasis voor de Portugese ontdekkingsreizigers op weg naar het westen, en dan met name naar Newfoundland.

Staatkundig horen de Azoren bij Portugal en dus bij Europa. Geologisch gezien staan ze volkomen op zich. Ze liggen op een eigen micro-aardplaat tussen de Europese, Afrikaanse en Amerikaanse platen in. Met 1 cm per jaar duwt die microplaat die 3 reusachtige continentale platen uit elkaar. Waardoor de eilanden alleen maar verder van alles verwijderd raken.

Een perfect plek dus om een paar weken relaxt rond te dobberen.

Azoren_Faia

Onderweg naar Peter en Jorge

maandag 22 juni 2015
Het is 4 uur ’s nachts. Ik sta op Schiphol. Niet mijn favoriete tijdstip. Niet mijn favoriete plek. Maar dat dondert niet. Ik ben op weg naar zee, en dat maakt alles goed.

Over een uur of 12 land ik (hopelijk) in Horta, op het eiland Faial, één van de negen eilanden die samen de Azoren vormen: het vertrekpunt van onze reis. Het eindpunt? IJmuiden.

Maar eerst Horta dus. Wat is er zo bijzonder aan Horta? De natuur waarschijnlijk, maar ook (vooral?) het “Peter Café Sport”, lees ik in de ANWB-reisgids. Een vriendin en mede-maatje had het een paar weken geleden ook al over Peters café (“goeie plek voor een biertje”), maar toen was ik nog in de veronderstelling dat Peter een persoonlijke vriend van haar was. Niet dus.

Vriendin/maatje woonde namelijk ooit op de Azoren (lucky bastard), kwam vervolgens naar Enkhuizen voor de zeevaartschool en is nu aan de Portugese kust neer gestreken in een huis met uitzicht op zee (te vriend houden dus).

Het gezamenlijke biertje bij Peter zal alleen nog even moeten wachten, vrees ik. Want het plan van de kapitein is dat we morgen de lijnen van de Anne-Margaretha al losgooien en van Horta/Faial naar het eiland Sao Jorge zeilen. Gelukkig heb ik nog 12 vlieguren te gaan om te ontdekken waar Jorge de biertjes koud heeft staan.

Peter Café Sport - in vele uitvoeringen
Peter Café Sport – in vele uitvoeringen